Boek “Play Irish Music on the 10 hole Diatonic Harmonica” Brendan Power Toen ik had besloten om geen Blues te gaan spelen maar mij in het begin helemaal op de Ierse muziek had gefocused, heb ik dit boek aangeschaft. Ik heb er enorm veel van geleerd en het is een absolute aanrader als je Ierse muziek met mooie muzikale versieringen wilt gaan spelen. Het is enkel te koop via de websitevan Brendan Power zelf. Tip: Hij heeft, een beetje verborgen op zijn site een link staan naar licht beschadigde exemplaren van dit boek. Het scheelt de helft in prijs Link
Boek “Rhythms of the Breath” Howard Levy Dit boek heb ik recent aangeschaft, het is absoluut geen boek voor prille beginners als zou je dan wel kunnen denken als je de beschrijving leest. Het is een uniek boek waarin 120 oefeningen staan die je Mondharmonica spel zeker tot een hoger niveau brengt. Ongeveer 10% van de oefeningen vereisen dat je goed kunt “Buigen”. Er blijven dan nog genoeg oefeningen over die je thuis kunt gaan doen, hij raadt aan om daarbij een Metronoom te gebruiken, van langzaam naar steeds sneller. Ik denk dat ik voor jaren leerstof kan vinden in dit boek dus vergis je niet in het niveau. Het is goed te verkrijgen in de diverse (web) boekzaken, ik heb hier de link naar Amazone NL toegevoegd. Binnenkort zal ik wat oefeningen op de site plaatsen om sneller te leren spelen.
Webshop Harmonica Factory Vroeger had vrijwel iedere stad wel een muziekwinkel waar je terecht kon voor het kopen van en het verkrijgen van informatie over een mondharmonica. Tegenwoordig zijn de meeste fysieke muziekwinkels verdwenen en wordt het merendeel van de instrumenten via webwinkels verkocht.
Veel van deze webwinkels bieden een enorm assortiment aan muziekinstrumenten en accessoires, waaronder ook mondharmonica’s. Dat is prettig als het gaat om keuze, maar wanneer je advies nodig hebt over welk type of welke stemming het beste bij je past, is dat vaak lastiger. Daarom is het verstandig om je vooraf goed te verdiepen in de verschillende mogelijkheden, zodat je weet wat je koopt.
Voor zover ik weet, is er in Nederland nog maar één gespecialiseerde webwinkel die zich uitsluitend richt op mondharmonica’s en aanverwante artikelen. Juist doordat de focus volledig op de mondharmonica ligt, is het assortiment zeer uitgebreid en kun je er ook terecht met vragen. Die worden doorgaans snel en deskundig per e-mail beantwoord. info@harmonicafactory.com
Een gespecialiseerde (web)winkel is vooral voor beginnende spelers een goede keuze. Je profiteert niet alleen van een groot assortiment en scherpe prijzen, maar ook van de kennis en ervaring van mensen die zelf verstand hebben van het instrument.
Klik op de afbeelding om de webshop te bezoeken
Customizer Seydel harmonica’s Ik speel zelf bijna altijd op mijn gecustomizde Seydel Session Steel harmonica’s in de stemmingen “standaard” Richter & maar voornamelijk de Paddy Richter. Deze mondharmonica’s zijn allemaal X-tra afgesteld door Ben Bouman. Hij is er echter mee gestopt maar heeft een goede opvolger gevonden en getraind. Henk D’haen in België is nu de Customizer en erkende dealer/reparateur van Seydel mondharmonica’s. Ben je dus op zoek naar een perfect afgestelde Seydel mondharmonica of heb je er één die niet meer goed speelt, dan kun je bij hem terecht. Zijn site heeft geen webshop dus een bestelling, maar ook je vragen kun je sturen naar emailadres:hdh.harmonicas@gmail.com
Wanneer ik vertel dat ik mondharmonica speel, wordt al snel de naam van Toots Thielemans genoemd. Dat is natuurlijk niet zo vreemd, want hij heeft de mondharmonica wereldwijd behoorlijk op de kaart gezet. Toots speelde op een chromatische mondharmonica. Dit is het type met een schuifknop aan de zijkant, waarmee je de halve tonen kunt spelen. Tegenwoordig zijn er ook chromatische mondharmonica’s zonder schuif verkrijgbaar, maar het principe blijft hetzelfde: je kunt in alle toonsoorten spelen, net zoals op een piano. Dat maakt dit instrument bijzonder geschikt voor onder andere jazz, klassiek en populaire muziek.
Tremelo mondharmonica’s
Het bijzondere aan een tremolo-mondharmonica is dat bij iedere noot twee stemtongen tegelijk klinken. Deze zijn heel licht verschillend gestemd, waardoor een trillend (tremolo) effect ontstaat. Dat geeft het instrument een warme, volle klank die enigszins doet denken aan een accordeon of trekharmonica. Tremolo-mondharmonica’s werden gemaakt in allerlei uitvoeringen, merken en maten. De 24-gaats uitvoering was veruit de meest voorkomende en is voor veel mensen nog altijd het klassieke beeld van een mondharmonica. Hoewel de tremolo-mondharmonica tegenwoordig minder populair is dan de diatonische of chromatische mondharmonica, wordt hij nog steeds veel bespeeld. Vooral in volksmuziek en traditionele muziek uit onder andere Azië en Europa heeft dit type instrument nog altijd een vaste plaats.
10-gaats Diatonische Mondharmonica’s
De mondharmonica waar het op deze website voornamelijk over gaat, is de 10-gaats diatonische mondharmonica, ook wel bluesharp of bluesmondharmonica genoemd. Persoonlijk vind ik die benamingen wat misleidend want je kunt er veel meer op spelen dan alleen blues. Folk, country, bluegrass, pop, Ierse muziek en zelfs klassieke melodieën behoren allemaal tot de mogelijkheden.
In tegenstelling tot de chromatische mondharmonica, waarop alle twaalf tonen beschikbaar zijn en je dus in alle toonsoorten kunt spelen, is een diatonische mondharmonica gestemd in één specifieke toonsoort, bijvoorbeeld C, G of A. Dat betekent overigens niet dat je alleen muziek in die ene toonsoort kunt spelen. Met de juiste speeltechnieken kun je ook andere toonladders en toonsoorten gebruiken. Daarvoor zijn technieken nodig zoals draw bends en blow bends, waarmee je bepaalde noten kunt verlagen. Gevorderde spelers gebruiken daarnaast ook overblows en overdraws, waarmee ontbrekende noten aan de toonladder kunnen worden toegevoegd.
Buiten een gewenste Toonsoort kun je bij een Diatonische mondharmonica ook kiezen voor een bepaalde Stemming. Er zijn er diverse, de Standaard Richter, de Paddy Richter(behandeld op deze site), Easy Thirth, Major Cross, Country, Mineur, enz.
Het spelen in een andere toonsoort dan die waarvoor de mondharmonica oorspronkelijk is gestemd, wordt spelen in een andere positie genoemd. De bekendste voorbeelden zijn de eerste positie (straight harp) en de tweede positie (cross harp), maar er zijn meer posities die elk hun eigen karakter en toepassingsgebied hebben. Hierover schrijf ik later meer.
Juist deze veelzijdigheid maakt de 10-gaats diatonische mondharmonica tot zo’n bijzonder instrument. Achter zijn eenvoudige uiterlijk gaat een verrassend groot muzikaal bereik schuil, waardoor zowel beginners als zeer gevorderde spelers er jarenlang nieuwe mogelijkheden in kunnen ontdekken.
Een Mondharmonica in Paddy Richter stemming maakt het mogelijk om ook op het lagere gedeelte van de harmonica de noten te spelen die veel in de Folkmuziek voorkomen. Het is een van de twee stemmingen die ik heel regelmatig gebruik om te spelen. Deze stemming is bedacht door Brendan Power. Op een gewone “Richter” harmonica moet je vaak op het midden & hogere deel spelen. Van elke gewone Richter gestemde mondharmonica is eenvoudig een Paddy Richter gestemde te maken. Van slechts 1 gaatje, gaatje 3 uit, moet de toon aangepast worden.
Het enige waar je rekening mee moet houden is dat je het basis akkoord op de eerste drie gaatjes niet meer goed kunt spelen, je krijgt dan door het aangepaste gaatje 3, een akkoord wat net iets anders klinkt. In het voorbeeld hieronder is het een C6 akkoord i.p.v. een C.
Uitleg over de Paddy Richter stemming door Brendan Power (de bedenker er van) In het Engels
De mondharmonica die het meest wordt gebruikt, is de mondharmonica in standaard Richter-stemming, toonsoort C. Dit is ook de uitvoering die wordt aanbevolen voor mensen die willen beginnen met mondharmonica spelen. Vrijwel alle lesboeken en de meeste instructievideo’s op YouTube gaan uit van deze stemming en toonsoort.
Naast de C-harmonica zijn er nog veel andere toonsoorten verkrijgbaar, zowel in majeur- als in mineur uitvoeringen. Hierdoor kun je een mondharmonica kiezen die past bij de toonsoort van de muziek die je wilt spelen.
De C-mondharmonica ligt ongeveer in het midden van het standaard verkrijgbare toonbereik (zie onderstaande overzicht)
In het algemeen geldt: Normaal lage toonsoorten (zoals, G en A) hebben een warme, volle klank, maar vragen wat meer lucht en zijn iets zwaarder te bespelen. De extra lage (L) toonsoorten zijn zwaar te spelen maar klinken wel bijzonder.
Hoge toonsoorten (zoals D, E, F) klinken helderder en scherper en spreken doorgaans gemakkelijker aan waardoor ze lichter spelen. Juist omdat de C-mondharmonica mooi tussen de normaal gangbare toosoorten in ligt, is het een uitstekende keuze voor beginners én de standaard waarop de meeste lesmaterialen zijn gebaseerd.
